Hollywoodzka historia spółki wydobywczej Bre-X, a kwestia rynku efektywnego
Bre-X, a kwestia rynku efektywnego
Większość najlepszych inwestorów na świecie skończyła studia ekonomiczne. Studia, na których wykładana jest wiedza o tym, że rynki są efektywne. Cóż skoro nauka tak mówi, to może nie ma tematu i powinniśmy się rozejść, a aktywne inwestowanie na rynku porzucić w kąt? Nie tak szybko. Świat nauki rzeczywiście jest zdania, że nie można pokonywać rynku w długim okresie. Na szczęście praktycy się z tym nie zgadzają. Takie legendy inwestowania jak Warren Buffett, Charlie Munger czy Joel Greenblatt uważają, iż rynki rzeczywiście są całkiem efektywne, ale nie do końca. Właśnie na tym „nie do końca” można zarobić wielkie pieniądze.
Co ciekawe nie musimy pozostawać tylko i wyłącznie w świecie słów i opinii. Istnieją bowiem konkretne przykłady, które czarno na białym pokazują, że rynki są czasem niesamowicie nieefektywne. W dodatku ta nieefektywność może nawet trwać latami. Czego dowodzi historia kanadyjskiej spółki górniczej Bre-X. Temat jest na tyle ciekawy, że kilka lat temu powstał nawet Hollywoodzki film o niej z Matthew McConaughey w roli głównej.
Każdy kto zdawał sobie sprawę z przekrętu, mógł zarobić bajeczną fortunę. Dzięki burzliwym wydarzeniom połowy lat 90, kurs akcji Bre-X w ciągu kilku lat urósł ponad 1000-krotnie. Jeszcze w roku 1992 kurs spółki oscylował wokół 2 centów, a w roku 1996 urósł do 20 dolarów. Inwestorzy z całego świata byli wprost oczarowani niesamowitymi możliwościami wzbogacenia się. Wszystko jednak do czasu…
Historia cen akcji Bre-X wraz z naniesionymi chronologicznie informacjami giełdowymi o spółce
Jeden przypadek kanadyjskiej spółki wydobywczej sprowadza tezy o rynku efektywnym na Ziemię
Powyższy wykres kursu akcji Bre-X pokazuje, że notowania potrafiły rosnąć o ponad 100% rok do roku przez prawie 4 lata. Jest to naprawdę szmat czasu na rynkach kapitałowych i niemożliwe, żeby cały ten ruch nie miał żadnych podstaw prawda? No niestety okazuje się, że kompletnie nic za nim nie stało. Dosłownie NIC.
Rynek wyceniał całkowicie fałszywe informacje, jakie preparował główny geolog Bre-X. Do próbek skał dosypał wióry złota starte ze swojej obrączki ślubnej. Spiłował płatki złota ze swojej obrączki i zmieszał je z próbkami w proporcji około 3 uncji złota na tonę skały, czyli ok. 100 gram na tonę. Kiedy skończyło mu się złoto ze swojego pierścionka, zapłacił miejscowym za pozyskiwane przez nich złoto z przemywanych piasków rzecznych.
W ciągu następnych dwóch i pół roku za rzeczne złoto zapłacił miejscowym poszukiwaczom łącznie 61 000 dolarów. Proces ten gwarowo nazywa się „soleniem” prób. Po tym zabiegu zawartości złota w próbach wyglądały rewelacyjne. Muzyka grała do 1997 roku, gdy oszustwo wreszcie zaczęło wychodzić na jaw.
Wtedy amerykańska firma Freeport-McMoRan, przyszły partner w wydobywaniu złota w Busang, publicznie ogłosiła, że przeprowadziła badanie due diligence próbek rdzeni i znalazła nieznaczne ilości złota w złożu. Ta informacja spowodowała szybką wyprzedaż akcji Bre-X. Kiedy 4 maja opublikowano raport z wynikami, rynek doznał szoku. Próbki ewidentnie zostały zasolone złotym pyłem. Odkryto, że złoty pył kupowano od lokalnych indonezyjskich górników w celu „solenia” rdzeni skalnych.
Ta informacja doprowadziła do panicznej wyprzedaży akcji, które z historycznych szczytów spadły do zera. Historia notowań Bre-X pokazuje, że rynek w krótkim, albo nawet średnim terminie może być bardzo nieefektywny. Cały wzrost notowań nie był poparty żadnymi kwestiami fundamentalnymi. Złoża, które na papierze miały być największe na świecie, okazały się nic nie warte.
Oczywiście przypadki takie jak Bre-X są bardziej wyjątkami od reguły. Na ogół rzeczywiście rynek jest całkiem efektywny. Jednak szaleństwem byłoby twierdzić, że jest taki w każdym momencie. Na giełdzie są miejsca gdzie można zarabiać. Z reguły czym mniejszy rynek i mniej znana spółka tym takich możliwości jest więcej.
Artykuł został napisany przez Karola Badowskiego.
Więcej ciekawych treści znajdziesz w sekcji artykuły i na naszych social media. Nie trać okazji, Zarejestruj się i bądź na Plusie!
